ارتباط بین ارتودنسی و لاغری صورت یا بدن، یکی از دغدغههای اصلی افرادی است که در آستانه شروع این درمان هستند. واقعیت این است که دستگاههای ارتودنسی به خودی خود خاصیت چربیسوزی یا کاهش وزن ندارند، اما تغییر در رژیم غذایی و محدودیتهای خوردن در طول درمان، میتواند روی وزن شما تأثیر بگذارد. در این مقاله به این سؤال پاسخ میدهیم که آیا سیمکشی دندانها واقعاً باعث کاهش وزن میشود یا این تغییرات صرفاً یک اثر جانبی موقت هستند.
آیا ارتودنسی واقعا باعث کاهش وزن می شود؟
برای پاسخ به این سوال باید واقعبین باشیم، ارتودنسی به هیچ عنوان یک متد یا روش لاغری محسوب نمیشود و هدف اصلی آن تنها اصلاح لبخند و ردیف کردن دندانهاست. اما در دنیای واقعی، بسیاری از مراجعین در ماههای اول درمان، متوجه تغییراتی در عدد روی ترازو میشوند.
در حقیقت، ارتودنسی یک روش مستقیم برای چربیسوزی نیست، اما میتواند به عنوان یک عامل جانبی و ناخواسته، باعث کاهش وزن شود. این اتفاق که به اصطلاح رژیم ارتودنسی”نامیده میشود، بیشتر ناشی از محدودیتهای فیزیکی و روانی است که دستگاههای ارتودنسی به سبک زندگی شما تحمیل میکنند.
تحقیقات علمی چه میگویند؟ (آیا لاغری واقعیت دارد؟)
تحقیقات اخیر نشان میدهد که ارتودنسی فراتر از یک درمان دندانپزشکی ساده است و میتواند روی شاخص توده بدنی (BMI) تأثیر بگذارد.
درمانهای ثابت ارتودنسی تأثیر مستقیمی بر وزن بدن دارند؛ بهطوری که بیشترین میزان کاهش وزن در ماههای اول، دوم و سوم پس از نصب براکتها مشاهده شده است.
همچنین به نقل از NIH:
این تغییر وزن عمدتاً به دلیل «تغییر رفتارهای غذایی» و «محدودیتهای موقت در جویدن» است. در واقع، ارتودنسی به طور غیرمستقیم مانند یک ناظر بر رژیم غذایی شما عمل میکند که باعث میشود کالریهای اضافی ناشی از ریزهخواری حذف شده و بدن به سمت استفاده از ذخایر خود برود.
این کاهش وزن چقدر جدی است؟
نتایج آماری نشان میدهد که این کاهش وزن در ماه اول به دلیل شوک اولیه به عادتهای غذایی، بیشترین اثر را دارد. اما خبر خوب برای کسانی که نمیخواهند لاغر شوند این است که این روند بعد از ماه سوم و با عادت کردن بدن به شرایط جدید، معمولاً متوقف شده و به ثبات میرسد.
مطلب مفید: تغییر چهره بعد از ارتودنسی
چرا ارتودنسی باعث کاهش وزن میشود؟
کاهش وزن در طول درمان ارتودنسی معمولاً یک انتخاب ارادی نیست، بلکه نتیجه تغییرات اجباری در سبک زندگی است:
محدودیت در انتخاب غذا
در روزهای ابتدایی یا بعد از هر بار سفت کردن سیمها، دندانها حساس میشوند. این موضوع باعث میشود شما به جای غذاهای پرکالری و سفت، به سراغ غذاهای نرم و سبک مثل سوپ یا ماست بروید.
خداحافظی با ریزهخواری
یکی از بزرگترین چالشهای ارتودنسی، تمیز کردن دندانها بعد از هر وعده غذایی است. بسیاری از افراد برای اینکه مجبور نباشند دوباره پروسه سخت مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را تکرار کنند، ترجیح میدهند میانوعدهها و تنقلات را حذف کنند.
حذف قند و چربیهای مضر
لیست غذاهای ممنوعه (مثل تهدیگ، گز، سوهان و شکلاتهای سفت) ناخودآگاه بخشی از کالریهای اضافی روزانه شما را حذف میکند.
رژیم غذایی برای جلوگیری از لاغری در دوران ارتودنسی
اگر نگران هستید که در طول درمان ارتودنسی بیش از حد وزن کم کنید، باید روی هوشمندانهتر غذا خوردن تمرکز کنید. هدف این است که بدون فشار آوردن به سیمها و براکتها، کالری و مواد مغذی لازم را به بدنتان برسانید. در ادامه، راهکارهای کلیدی برای حفظ وزن در این دوران را بررسی میکنیم:
۱. به سراغ غذاهای نرم اما پرکالری بروید
به جای حذف وعدههای غذایی به دلیل درد یا حساسیت، از غذاهایی استفاده کنید که نیاز به جویدن زیاد ندارند اما انرژی بالایی دارند. مواد غذایی مانند:
- آووکادو: سرشار از چربیهای سالم و کالری بالا.
- انواع پوره: پوره سیبزمینی با کره و خامه، پوره کدو حلوایی یا حلیم.
- تخممرغ: آبپز، نیمرو یا املت که منبع عالی پروتئین هستند و فشاری به دندانها نمیآورند.
۲. قدرت اسموتیها و شیکهای پروتئینی
زمانی که دندانهایتان به شدت حساس هستند و میل به جویدن هیچچیز ندارید، کالری را بنوشید! ترکیب شیر، موز، مغزهای آسیاب شده (مثل پودر گردو یا بادام)، کره بادامزمینی و کمی عسل میتواند یک وعده کامل و پرانرژی برای شما باشد که هیچ خطری هم برای براکتها ندارد.
۳. تعداد وعدهها را افزایش دهید
اگر به دلیل کند شدن سرعت غذا خوردن، در وعدههای اصلی زود خسته میشوید، حجم هر وعده را کم و تعداد دفعات را زیاد کنید. به جای ۳ وعده بزرگ، ۵ یا ۶ وعده کوچک و نرم داشته باشید تا مجموع کالری دریافتی روزانهتان افت نکند.
۴. پخت طولانیتر مواد غذایی
بسیاری از مواد غذایی مفید مثل گوشت یا سبزیجات سفت را حذف نکنید؛ فقط آنها را بیش از حد معمول بپزید تا کاملاً نرم و اصطلاحاً له شوند. استفاده از زودپز برای پختن گوشتهایی که به راحتی ریشریش میشوند، راهکار بسیار خوبی است.
جمع بندی
در نهایت، باید گفت که ارتودنسی یک روش لاغری نیست، اما یک کاتالیزور قوی برای تغییر سبک زندگی است. کاهش وزنی که در ماههای ابتدایی تجربه میکنید، نتیجه مستقیم جابهجایی دندانها نیست، بلکه حاصل نظم جدیدی است که به رژیم غذایی شما تحمیل شده است.
اگر به دنبال کاهش وزن بودهاید، این دوران میتواند یک فرصت طلایی برای شروع عادتهای سالم و حذف ریزهخواری باشد؛ اما اگر نمیخواهید لاغر شوید، با انتخاب هوشمندانه غذاهای نرم و پرکالری، میتوانید به راحتی وزن خود را ثابت نگه دارید. به یاد داشته باشید که این تغییرات موقتی هستند و هدف نهایی، رسیدن به لبخندی است که تا پایان عمر با شما خواهد بود.
